QGIS


QGIS News #2. QGIS 3

Najważniejszym wydarzeniem w GIS w tym roku będzie opublikowanie wersji oznaczonej numerem 3. Dlaczego ta zmiana jest tak znacząca? W jaki sposób wpłynie ona na społeczność? Zapraszamy do lektury wszystkich użytkowników QGIS – szczególnie tą jej części, która aktywnie uczestniczy w rozwoju aplikacji m.in. poprzez tworzenie wtyczek i skryptów.

Czytaj całość

QGIS News #1. Podsumowanie roku 2016

Początek nowego roku to dobry moment na podsumowanie tego co wydarzyło się w poprzednim. Przyjrzyjmy się zatem co ciekawego przyniósł rok 2016 w projekcie QGIS oraz jakie są plany na 2017 r.

Dla projektu QGIS 2016 r. był bardzo owocny, zarówno pod kątem programistycznym jak i na poziomie zarządczym. Kolejne wersje aplikacji wniosły wiele nowych narzędzi i rozwój istniejących funkcjonalności. Duża część pracy poświęcona została na zwiększenie stabilności aplikacji m.in. poprzez usprawnienie procesu testowania kodu źródłowego. W 2015 r. zainicjowany został proces przekształcenia utworzenia organizacji QGIS.org, która ma być odpowiedzialna za rozwój projektu i zastąpi istniejący komitet sterujący (QGIS PSC – Project Steering Committee). W 2016 r. kontynuowano te prace. Jak ma wyglądać struktura nowej organizacji możecie przeczytać na oficjalnym blogu QGIS.

Czytaj całość

Nowe narzędzie w wyszukiwarce LPIS

Dzisiaj zaktualizowaliśmy wtyczkę „Wyszukiwarka LPIS” o nowe narzędzie „Przecięcia LPIS”. Pozwala ono na pobranie wszystkich działek, które mają wspólną geometrię z obiektami z wybranej warstwy. Umożliwia to szybkie stworzenie warstwy z działkami dla interesującego obszaru np. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bądź listy działek na których prowadzone są prace projektowe. Sposób działania pokazuje zaktualizowany film. Dziękujemy za wszystkie wiadomości dotyczące funkcjonowania wtyczki i prosimy o więcej. Chcemy, aby ta wtyczka i inne, które zamierzamy opublikować niedługo, usprawniała Państwu codzienną pracę z QGIS.

QGIS 2.18 Las Palmas

splash-2-18

Od około 2 tygodni dostępny jest QGIS 2.18, chociaż oficjalne ogłoszenie nastąpiło dzisiaj. Otrzymał on nazwę Las Palmas, gdzie rok temu na miejscowym uniwersytecie odbyło się spotkanie autorów tej aplikacji. Jak zwykle przy tej okazji prezentujemy przegląd najciekawszych – naszym zdaniem – nowości jakie zostały wprowadzone. Zanim jednak do tego dojdziemy, kilka słów odnośnie przyszłości projektu.

Czytaj całość

Wyszukiwarka LPIS – nowa wtyczka do QGIS z repozytorium GIS Support

Miło nam poinformować, że w Repozytorium wtyczek GIS Support, można znaleźć nową wtyczkę: Wyszukiwarka LPIS.

Instrukcja instalacji oraz używania znajduje się na stronie wtyczki

Temat dostępu do danych o ewidencji mógłby stać się kanwą nie jednej powieści sensacyjnej. Do czasu wyłączenia WFS z pierwszej odsłony geoportal.gov.pl, instrukcja „jak pobrać geometrię działek ewidencyjnych poprzez WFS” była jednym z popularniejszych artykułów w naszej bazie wiedzy. Wszystko zmieniło się w kwietniu tego roku, od kiedy dane LPIS zostały „uwolnione” i opublikowane na stronie geoportal.gov.pl. Obecnie użytkownicy mają możliwość pobrania ok. 360 paczek ze spakowanymi plikami shp. Pomijając kwestię jakości danych, jest to duży krok w przód, jednak całość waży ok 40GB i nie jest to zbyt wygodne w używaniu.

wtyczka-lpis

Dzięki temu, że dane można wykorzystać ‚zgodnie z zasadami ponownego wykorzystania informacji publicznej‚, mogliśmy je wgrać do naszej bazy, stworzyć API i napisać wtyczkę do wyszukiwania. Wtyczka jest prosta, pozwala na wybranie województwa, powiatu, gminy, obrębu oraz wpisanie numeru działki. Po uruchomieniu zapytania do projektu QGIS dodawana jest nowa warstwa wektorowa z geometrią wyszukanej działki. Wyszukanie nowej działki spowoduje dodanie jej do już istniejącej działki.

Nie wykluczamy dalszego rozwoju wtyczki. Zachęcamy wszystkich chętnych do forkowania repozytorium i dodawania kolejnych funkcjonalności oraz promowania wtyczki

 

QGIS 2.16 Nødebo

splash

Jak zwykle przy okazji pojawienia się nowej wersji aplikacji QGIS prezentujemy Wam przegląd najciekawszych naszym zdaniem nowości jakie zostały wprowadzone. QGIS 2.16 otrzymał nazwę Nødebo. Jest to miejscowość w Danii, gdzie  odbyła się pierwsza międzynarodowa konferencja użytkowników QGIS oraz spotkanie programistów tego projektu. Gospodarzem spotkania był Department of Geoscience and Natural Resource Management Forest and Landscape College w Nødebo. Wersja 2.16 nie posiada przedłużonego wsparcia, jeśli więc bardziej od nowych funkcji cenicie sobie stabilność sugerujemy pozostać przy wersji 2.14.

GIS Support jest brązowym sponsorem QGIS. Ze swojej strony zachęcamy do wsparcia finansowego inne organizacje i firmy wykorzystujące QGIS w swojej pracy, co pozwoli na dalszy rozwój projektu.

Poniżej przedstawiamy kilka najciekawszych wg nas zmian w stosunku do poprzedniej wersji. Wizualny przegląd zmian przygotowany przez autorów można znaleźć na oficjalnej stronie.

Widok mapy

Okno mapy zostało wzbogacone o kilka funkcjonalności, które podnoszą komfort oraz precyzję pracy. Nowym narzędziem jest Magnifier, dzięki któremu można powiększyć widok bez zmiany skali. Przydatne jest to np. przy ręcznym ustawianiu symboli lub etykiet – przy zmianie skali mogą one znikać/pojawiać się, natomiast wykorzystując zbliżenie ich położenie jest stałe.

Jeśli przybliżamy/oddalamy mapę za pomocą kółka myszy QGIS automatycznie zwiększa/zmniejsza skalę dwukrotnie. Jeśli jednak chcemy zrobić to mniejszymi krokami można teraz tego dokonać przytrzymując klawisz Ctrl. Standardowe zwiększanie/zmniejszanie skali można teraz wykonać kombinacjami Ctrl + oraz Ctrl -.

Również zachowanie narzędzia ręcznej selekcji można zmieniać za pomocą klawiszy modyfikatorów. Wykonując zaznaczenie za pomocą prostokąta mamy możliwość:

  • przytrzymując Shift – dodanie nowych obiektów do istniejącej selekcji,
  • przytrzymując Ctrl – usunięcie obiektów z istniejącej selekcji,
  • przytrzymując Ctrl+Shift – wybrać obiekty z istniejącej selekcji (pozostałe obiekty zostaną odznaczone),
  • przytrzymując Alt – wybierane są tylko obiekty w pełni wchodzące w zaznaczenie.

Klikając na pojedyncze obiekty z wciśniętym klawiszem Shift lub Ctrl obiekt ten zostanie dodany lub usunięty z istniejącej selekcji.

Jeśli dla danej warstwy ustawiona jest widoczności zależna od skali i mapa jest poza określonym zakresem to nazwa tej warstwy na liście jest szara. W menu kontekstowym tej warstwy pojawi się również opcja do ustawienia najbliższej skali, w której będzie ona widoczna.

Symbolizacja

Do tek pory aby zmienić styl warstwy należało otworzyć okno dialogowe z jej właściwościami, dokonać odpowiednich zmian i kliknąć OK lub Zastosuj aby zobaczyć efekt zmian. Nie jest to zbyt wygodne ponieważ część mapy jest zasłonięta oraz nie można podejrzeć zmian przed ich zapisaniem. Na szczęście w nowej odsłonie wprowadzony został nowy panel pozwalający zmieniać style warstwy, ustawiać etykiety/diagramy oraz cofać wprowadzone zmiany. Można go wywołać poprzez menu Widok->Panele->Layer styling lub klikając ikonę symbology znajdującą się na panelu warstw.

Osoby, które często korzystają z gradientów na pewno ucieszy nowe okno do ich tworzenia i edycji. Wszystkie parametry można teraz wyklikać np. ustawić granice dla poszczególnych barw, przezroczystość czy kolor. Nowe okno zdecydowanie bardziej przypomina teraz analogiczne narzędzia dostępna w aplikacjach graficznych.

Przycisk wyboru koloru został wzbogacony o koło, które pozwala szybko znaleźć pożądaną barwę.

Dodane zostały trzy nowe sposoby symbolizacji warstw wektorowych oraz jeden dla rastrów. Pierwszy z nich to w zasadzie brak symbolizacji czyli obiekty nie zostaną wyświetlone na mapie. Jest to przydatne jeśli daną warstwę wykorzystujemy jedynie do wyświetlenia etykiet lub wykresów.

Warstwy liniowe otrzymały możliwość stylizowania w formie strzałek. Ten typ symbolizacji pozwala tworzyć zakrzywione linie łączące dwa lub więcej punktów. Wygląd strzałek można modyfikować np. wypełnienie, szerokość, wielkość grota. Warstwy punktowe natomiast otrzymały symbolizację z wypełnionym znacznikiem (Filled marker). Jest ona podobna do już istniejącego prostego znacznika, ale dodaje możliwość stylizowania wypełnienia i otoczki znacznika w ten sam sposób jak poligony np. wykorzystując gradient i przerywane linie. Sama baza znaczników została dodatkowo rozbudowana o kilka nowych kształtów.

Rastry otrzymały możliwość tworzenia cieniowania (hillshade) bezpośrednio w panelu stylizacji. Daje to znacznie ciekawszy efekt w stosunku do płaskich odcieni szarości. Użytkownik może określić kilka podstawowych parametrów takich jak kąt padania promieni słonecznych, azymut czy przewyższenie pionowe.

Tabela atrybutów

Duże zmiany dotknęły tabelę atrybutów. Klikając prawym klawiszem w nagłówek dostajemy menu umożliwiające konfigurację widoku kolumn:

  • Hide column – ukrycie wybranej kolumny,
  • Set width – ustawienie zdefiniowanej szerokości dla danej kolumny,
  • Autosize – automatyczne ustawienie szerokości kolumny na podstawie wartości, które się w niej znajdują,
  • Organize columns – otwiera okno dialogowe, w którym można zmienić kolejność wyświetlanych kolumn (przeciągnij i upuść) oraz zmienić ich widoczność,
  • Sort – otwiera kreator wyrażeń w celu zdefiniowania kolejności rekordów w tabeli.

Dokonane zmiany są zapamiętywane przez QGIS po zamknięciu tabeli.

Tabela atrybutów wzbogacona została o nowe narzędzie do zaznaczania lub filtrowania obiektów. Aby z niego skorzystać należy kliknąć ikonę filter lub użyć skrótu klawiaturowego Ctrl+F. Zostanie uruchomiony widok formularza zawierającego listę atrybutów danej warstwy. Wypełniając kryteria i wybierając operatory określamy filtr, na podstawie którego zostaną wybrane obiekty. Możemy je zaznaczyć (Select features) lub przefiltrować rekordy w tabeli (Filter features) tak aby widoczne były tylko obiekty spełniające zadany warunek. Dostęp do tego narzędzia można również uzyskać bezpośrednie z okna mapy poprzez klawisz F3 lub opcję Select Features by Value.

Jeśli chcemy szybko zmienić jeden lub więcej atrybutów dla zaznaczonych obiektów możemy skorzystać z opcji Multiedit mode. Narzędzie można aktywować klikając na przycisk multiedit. Pojawi się okno podobne do wcześniej opisywanego filtrowania obiektów tzn widok formularza z listą trybutów i polami tekstowymi. Przy zmianie jednej z wartości pojawi się kontrolka pozwalająca zapisać zmiany do zaznaczonych obiektów lub je cofnąć.

Narzędzia geoprocessingu

Po wielu latach QGIS pożegnał się z jedną z najczęściej używanych wtyczek – fTools. Była ona dostarczana wraz z QGIS i zawierała wiele przydatnych narzędzi do zarządzania i analizowania danych wektorowych. Usunięcie tego rozszerzenia nie oznacza że użytkownicy stracili dostęp do udostępnianych przez nią funkcjonalności. Od dłuższego czasu były one dostępne poprzez Narzędzia geoprocessingu. Jedyna zmiana jaką odczuje użytkownik to nowe oknoa dialogowe po uruchomieniu wybranej funkcjonalności – istniejące pozycje w menu pozostawiono bez zmian, jednak po uruchomieniu wybranego narzędzia pojawi się standardowy panel algorytmu z Narzędzi geoprocessingu.

Same Narzędzia geoprocessingu również zostały wzbogacone o nowe funkcjonalności. Od teraz można automatycznie wygenerować wtyczkę zawierającą wybrane skrypty Narzędzi geoprocessingu. Taka wtyczka działa jak każda inna, można ją więc rozpowszechniać poprzez repozytorium (własne lub oficjalne). Użytkownicy, którzy ją zainstalują będą mieli dostęp do tych algorytmów z panelu processingu. Dodano również możliwość tworzenia algorytmów z predefiniowanymi parametrami, dzięki czemu dla często używanych funkcji nie trzeba za każdym razem od nowa ustawiać tych samych danych. Uzupełniona została baza algorytmów dla GRASS GIS 7, zawiera teraz wszystkie narzędzia dostępne w modułach vector, raster i imagery.

Inne zmiany warte uwagi

Rozszerzona została baza sterowników umożliwiających pobieranie danych z różnych źródeł. Jeśli ktoś korzysta z usług ArcGIS REST może teraz połączyć się z nimi i przeglądać dane bezpośrednio z poziomu QGIS. Dotyczy to usługi ArcGIS Feature (odpowiednik WFS) oraz ArcGIS Map (odpowiednik WMS). Dodana została również możliwość połączenia z bazą DB2. Niemal od podstaw został napisany sterownik do obsługi WFS. Wśród wielu zmian, jakie zostały w nim dokonane warto zwrócić uwagę na wsparcie dla wersji 1.1 i 2.0, wykorzystanie pamięci podręcznej do przechowywania pobranych obiektów, wsparcie dodatkowych typów geometrii (głównie krzywe) czy lepsza współpraca z usługami, które nie do końca spełniają standardy OGC. Nowością w QGIS jest również możliwość tworzenia nowych plików i warstw w formacie GeoPackage. Jest to plikowa baza danych oparta na formacie SQLite, która stała się standardem OGC w 2014 r.

QGIS rozpoznaje teraz dane przesyłane w formacie NMEA-0183 przez urządzania nawigacji satelitarnej obsługujące rosyjski system GLONASS.

W oknie wydruków można rysować linie oraz poligony. Obiekty te można stylizować w ten sam sposób co warstwy wektorowe. W celu zmiany geometrii istniejących obiektów (przesunięcie, dodanie lub usunięcie wierzchołków) można wykorzystać nowe narzędzie do edycji wierzchołków.

Narzędzie zmiany kształtu obiektu (znajdujące się na pasku narzędzi do zaawansowanej digitalizacji) umożliwia wydłużenie istniejących linii. Wystarczy kliknąć jeden z końców i narysować dalszy jej przebieg. Po zakończeniu edycji geometria zostanie automatycznie zaktualizowana.

Relacja z II Międzynarodowej konferencji użytkowników QGIS 26.05.16, Girona, Katalonia.

qgisconf2016Organizatorem i gospodarzem konferencji był Universitat de Girona, Servei de Sistemas d’Informatico Geografica i Teledeteccio. Było to dość duże wydarzenie, ponieważ zostało połączone z 10 dniami wolnego GIS (10as Jornadas SIG libre) oraz z hackfestem programistów QGIS. W niesamowitym campusie uniwersytetu, który mieści się w dawnym klasztorze dominikanów z XIV w, udało się zebrać pokaźną grupę użytkowników i programistów z wielu krajów, dzięki czemu zarówno prezentacje, jak i rozmowy w kuluarach były bardzo ciekawe.

W dniu poprzedzającym konferencję organizatorzy przygotowali serię warsztatów z różnego oprogramowania open source GIS, wycieczkę po Gironie z lokalnym przewodnikiem oraz „social dinner” na otwartym powietrzu, przy tradycyjnym tapas i winie.

Prezentacje odbywały się w dość niecodziennym miejscu, ponieważ uniwersytecka Aula Magna znajduje się w dawnym przyklasztornym kościele, co zapewniało dobre nagłośnienie i przyjemny chłód.

Pełna lista prezentacji, zdjęć oraz materiałów video jest powoli tworzona przez organizatorów, jednak większość prezentacji jest już dostępna na stronie konferencji

Z ciekawszych prezentacji:

Pierwszy wystąpił Tim Sutton z firmy Kartoza oraz przewodniczący komitetu sterującego Fundacji QGIS i przedstawił główne osiągnięcia i cele QGIS na najbliższy rok. Szczegóły znajdziecie w prezentacji, przytoczę jedynie kilka faktów:

  • QGIS ma już 14 lat(!),
  • W projekcie aktywnie działa ponad 100 deweloperów,
  • Największym obecnie wyzwaniem jest przepisanie QGIS na nowsze wersje podstawowych bibliotek (Ptyhon 3 oraz Qt5),
  • Budżet Fundacji to jedynie 69 tysięcy euro (przeznaczane jest to na serwery oraz zlecanie prac programistycznych,
  • ilość pobrań QGIS w wersji 2.8 (od lutego 2015) to prawie 680 tys! Dotyczy to jedynie wersji standalone na system Windows. To bardzo dużo!
  • Polska wyróżnia się na mapie sponsorów QGIS (zarówno pod względem kwot jak i ilości instytucji)

Kolejną prezentację wygłosił Pete Wells z Lutra Consulting oraz QGIS core developer. Opowiedział o projekcie migracji systemu GIS w Newcastle z oprogramowania własnościowego, na open source. Przytoczył powody migracji (chęć redukcji kosztów, zwiększenie elastyczności), przedstawił proces planowania i pilotażu, napotkane problemy i osiągnięte korzyści. Migracje systemów są obecnie dość gorącym tematem w Europie Zachodniej. Tamtejsza administracja publiczna zaczyna dostrzegać ogrom kosztów jakie ponosi na utrzymanie oprogramowania i poszukuje oszczędności. Ponadto wraz ze wzrostem świadomości użytkowników, pojawiają się nowe potrzeby, które nie zawsze mogą być zaspokojone przez dostawców oprogramowania własnościowego w akceptowalnym budżecie.

Ciekawe były prezentacje Karla-Magnusa Jonssona z Municipality of Kristianstadt (Szwecja) oraz Bo Victor Thomsena z Municipality of Frederiksund (Dania) na temat ich gminnych systemów, które są tworzone, bądź już działają w oparciu o open source. Panowie podzielili się swoimi sukcesami i porażkami.

Sporo uwagi było poświęconej na nauczanie QGIS na uniwersytetach. Polecam prezentację Pani Yelena Ogneva-Himmelberger (Clark University), wszystkim, którzy uczą QGIS. Uzupełnieniem była prezentacja Pani Juliana Neumann z Baugewerbliche Berufsschule Zürich / Jäckli Geologie.

Oprócz tego było dużo prezentacji stricte programistycznych lub produktów, które zostały wytworzone w oparciu o środowisko QGIS.

Po prezentacjach odbyło się „Town Hall meeting”, podczas którego programiści i użytkowcy swobodnie dyskutowali o różnych kwestiach, głównie o:

  • wadach i zaletach przeprojektowania interfejsu użytkownika (UI),
  • obawach związanych z wersją 3.0 oraz migracją na Python 3.0 oraz Qt 5
  • kwestiach formalnych związanych z zarejestrowaniem fundacji oraz sposobami podejmowania decyzji w gronie zarządu/komitetu sterującego

Formalizująca się Fundacja QGIS ma działać podobnie do fundacji Mozilla, czyli jako fundacja non-profit, utrzymująca się z finansowania od sponsorów oraz donacji użytkowników, zatrudniająca własnych programistów. Ma to rozwiązać główny problem oprogramowania open source, rozwijanego tylko przez wolontariuszy lub na zlecenie firm i instytucji (finansowanie określonych funkcjonalności), czyli „nierówny” rozwój kodu (programiści wolą zajmować się rozwojem funkcjonalności, niż pisaniem testów i dokumentacji). Obecnie części, których nikt nie chce rozwijać są zlecane i opłacane przez Fundację, co czasem koliduje z innymi projektami w firmach core developerów. Etatowi programiści fundacji mają rozwiązać ten problem.

Kilka zdjęć:

Zdjęcia z konferencji oraz Hackfestu można obejrzeć na Twiterze organizatorów.

QGIS 2.14 Essen

 

596e7e353771d2802f065352548e512b8d902d83-768x368

W ostatnim dniu lutego br. ukazała się kolejna wersja QGIS 2.14, tym razem o nazwie Essen. Miasto Essen w zachodnich Niemczech było dwukrotnie (w 2012 i 2014 r.) miejscem spotkań twórców aplikacji. Jest to edycja o wydłużonym wsparciu technicznym (LTR – Long Term Release), dzięki czemu kolejne, poprawione wersje będą pojawiały się przez kolejny rok (jednak bez nowych funkcjonalności). Jednocześnie wersja 2.8 nie jest już wspierana przez programistów projektu. Z naszej strony sugerujemy jednak wstrzymać się z migracją do wydania pierwszej wersji poprawkowej dla tego wydania (2.14.1). Dzięki temu większa jest pewność, że nie natrafimy na poważniejsze błędy, które mogą ujawnić się po premierze.

Czytaj całość

QGIS 2.12 Lyon

212

Po 4 miesiącach oczekiwania, pojawił się nowy QGIS 2.12 Lyon. Jak zwykle przygotowaliśmy szerszy opis ciekawszych funkcjonalności, które pojawiły się wraz z nowym wydaniem. Więcej informacji o wprowadzonych zmianach można znaleźć na stronie przygotowanej przez autorów QGIS.

GIS Support jest brązowym sponsorem QGIS, ale nie jesteśmy sami. Cieszy nas również wkład innych polskich podmiotów. Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie jest srebrnym sponsorem, natomiast brązowymi sponsorami są QGIS Polska oraz Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska AGH. Zachęcamy jednocześnie do wsparcia finansowego inne organizacje i firmy wykorzystujące QGIS w swojej pracy, co pozwoli na dalszy rozwój projektu.

Rekomendowaną wersją jest ciągle QGIS 2.8.3 posiadający wydłużone wsparcie techniczne (LTR – Long Term Release). W związku z tym instalacja najnowszej wersji nie jest zalecana na stanowiskach, gdzie liczy się przede wszystkim stabilność.

Aktualnie dostępna wersja nie posiada pełnego spolszczenia, w szczególności dotyczy to nowych opcji. W związku z tym w poniższym tekście znajdują się również anglojęzyczne opisy funkcji, widoczne w QGIS w momencie ich opisywania.

Interfejs użytkownika

Pierwszą nowość można zauważyć od razu po uruchomieniu. Zamiast mapy, w centrum znajduje się ekran powitalny zawierający listę ostatnio otwieranych projektów (chociaż przy pierwszym uruchomieniu będzie ona zapewne pusta), dzięki czemu można szybko wrócić do ostatnio wykonywanej pracy. Poza nazwą i lokalizacją pliku projektu wyświetlana jest miniatura z widokiem mapy co ułatwia szybkie znalezienie na liście interesującej nas pozycji.

Autorzy dodali możliwość tworzenia własnych tematów wyglądu dla interfejsu użytkownika QGIS. Dzięki temu w prosty sposób można zmienić kolor tła okna głównego lub przycisków, dodać własne ikony, zmienić wielkość napisów itd. Standardowo dostępne są dwa szablony: default (domyślny) oraz Night Mapping zmieniający kolorystykę QGIS na odcienie czerni. Aby stworzyć własny motyw, należy go stworzyć w katalogu themes, dostępnym w folderze z ustawieniami użytkownika (domyślnie .qgis2). Styl edytowany jest w pliku style.qss, którego składnia jest bardzo podobna do formatu CSS. Więcej informacji można znaleźć w artykule na blogu Nathana Woodrow.

Warstwy wektorowe

W QGIS 2.10 Pisa zaimplementowany został nowy silnik do obsługi geometrii, który wprowadził m.in. obsługę linii krzywych. Brakowało jednak narzędzi umożliwiających ich wprowadzanie oraz edycję. Zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami sytuacja ta zmieniła się wraz z nową wersją aplikacji. Dodano dwa narzędzia umożliwiające wprowadzanie obiektów opartych o krzywe: ręcznie oraz definiując promień okręgu. Przypomnijmy, że aby korzystać z nowych typów geometrii należy używać źródeł danych, które również wspierają krzywe np. PostGIS lub GML. W przypadku pozostałych formatów (np. Shapefile) łuki zostaną automatycznie przekształcone na wspierany typ geometrii (poligon lub linia) poprzez wygenerowanie dodatkowych punktów wzdłuż krzywej.

Kolejną nowość docenią osoby, dla których istotne jest precyzyjne wprowadzanie/edycja współrzędnych punktów lub wierzchołków obiektów. Jeśli w trybie edycji aktywujemy narzędzie Edycja wierzchołków i wskażemy obiekt to pojawi się nowy panel z listą współrzędnych wszystkich punktów tworzących geometrię. Wybierając jeden z wierzchołków zostanie on podświetlony na liście. Wartości w tabeli można edytować co automatycznie przekłada się na kształt wybranej geometrii.

Dostępne są dwie nowe, wbudowane wtyczki umożliwiające korygowanie niepoprawnych topologicznie warstw. Pierwsza, Check geometries, pozwala znaleźć błędy w geometrii i, w miarę możliwości, automatycznie je poprawić. Długa lista możliwości zawiera m.in. wyszukiwanie geometrii, które same siebie przecinają, mają zduplikowane wierzchołki czy wyszukiwanie zduplikowanych lub nachodzących na siebie obiektów. Możliwe jest również wykrycie wolnych przestrzeni pomiędzy poligonami czy konwersja obiektów wieloczęściowych na pojedyncze jeśli składają się z jednej części. Druga wtyczka, Geometry Snapper, pozwala przesunąć wierzchołki lub krawędzie jednej warstwy do obiektów drugiej warstwy wg określonej tolerancji.

Ciekawie prezentuje się możliwość definiowania formatowania warunkowego dla tabel atrybutów. Funkcja ta, dobrze znana z arkuszy kalkulacyjnych, umożliwia ustawienie zdefiniowanych stylów dla poszczególnych komórek w kolumnie na podstawie jej zawartości. Można definiować m.in. kolor tła, rodzaj czcionki, a nawet dodać do komórki ikonę. Szczegółowe informacje wraz z prezentacją działania opisał na swoim blogu Nathan Woodrow.

Bazy danych

Wtyczka DB Manager, służąca do zarządzania bazami danych, doczekała się kilku ulepszeń:

  • dodane zostało wsparcie dla bazy danych Oracle Spatial,
  • dane można bezpośrednio eksportować do wielu formatów wspieranych przez bilbiotekę OGR,
  • dodano opcję importu tylko wybranych obiektów,
  • okna do wprowadzania zapytań SQL są tworzone jako zakładki, a nie jako osobne okna.

Dodane zostały również nowe pozycje do menu podręcznego dla połączeń z bazą PostGIS w przeglądarce QGIS Browser (dostępnej również jako panel w QGIS). W zależności od wybranego elementu, nowe menu umożliwia tworzenie, usuwanie i zmianę nazwy schematów, kasowanie, usuwanie wszystkich danych lub zmianę nazwy tabel czy kopiowanie tabel pomiędzy schematami.

Etykietowanie

Wiele nowych opcji zostało wprowadzonych do silnika etykietowania warstw wektorowych. Szczegółowe informacje o części zmian w silniku etykietowania można znaleźć w artykule Nyall’a Dawson’a.

W górnej części okna etykietowania znajduje się lista, umożliwiająca wybór trybu działania silnika. Opcja No labels to oczywiście brak etykietowania dla wybranej warstwy, a Show labels for this layer to standardowa opcja etykietowania, dostępna już wcześniej. Nowością są dwie kolejne pozycje na liście. Jeśli nie chcemy, aby etykiety jednej warstwy nachodziły na inną warstwę, możemy wybrać opcję Discourage other labels from covering features in this layer. W ten sposób obiekty tej warstwy będą stanowić przeszkodę dla wyświetlanego tekstu i QGIS będzie szukał takiej lokalizacji dla tekstu, aby je ominąć. Jeśli chcemy jednocześnie aby warstwa była etykietowana oraz tekst nie nachodził na jej obiekty można zaznaczyć opcję Unikaj etykiet zakrywających obiekty znajdującej się na zakładce Renderowanie.

Ostatnią opcją, która znacząco zwiększa kontrolę użytkownika nad końcowym efektem jest wprowadzenie etykietowania opartego na regułach. Działa ona w sposób analogiczny do stylizacji opartej na regułach. Pozwala to zróżnicować sposób wyświetlania etykiet dla różnych obiektów z tej samej warstwy np. na podstawie ich atrybutów lub geometrii. Szerszy opis można znaleźć na stronie Lutra Consulting.

Dodano również opcję etykietowania poligonów tylko w przypadku gdy tekst w całości mieści się wewnątrz geometrii.

Warstwy rastrowe

Użytkownicy, którzy w swojej pracy muszą korzystać z wielu warstw rastrowych pochodzących z różnych źródeł, mogą natrafić na problemy przy ich analizie. W takim wypadku przydatne może okazać się nowe narzędzie pozwalające dopasować ze sobą wiele plików rastrowych jednocześnie. Align rasters, bo o nim mowa, umożliwia ujednolicić ze sobą rastry poprzez:

  • konwersję do jednego układu współrzędnych,
  • zmianę rozdzielczości wybraną metodą,
  • przeskalowanie wartości komórek,
  • przycięcie do obszaru zainteresowania.

Kompozytor wydruków

Użytkownikom zostały oddane do dyspozycji nowe opcje zwiększające kontrolę nad wyglądem tabel atrybutów dodanych do kompozytora. W sekcji Wygląd znajduje się przycisk Advanced customisation, dzięki któremu możemy zmienić kolor tła tabeli. Do ustawienia jest nie tylko kolor tła całej tabeli, ale również możliwe jest wyróżnienie parzystych lub nieparzystych oraz pierwszych i ostatnich kolumn/wierszy. Dzięki temu znacząco wzrośnie czytelność załączonych tabel. Ponadto dodano opcję do automatycznego zawijania zbyt długich tekstów w komórce.

W panelu kompozycja pojawiła się nowa opcja, dzięki której dopasujemy rozmiar wydruku do zawartości. Klikając przycisk Resize page rozmiar strony automatycznie zostanie zmieniony, tak aby wszystkie elementy były widoczne na płótnie, nawet jeśli poza nie wystają. Jeśli chcemy zostawić odstępy pomiędzy krawędzią wydruku, a dodanymi elementami możemy ustawić ich wielkość ręcznie.

Często drukując skomplikowane warstwy poligonowe lub liniowe (zawierające dużą liczbę wierzchołków) do formatów pozwalających przechowywać dane wektorowe (PDF lub SVG) otrzymujemy bardzo duże pliki. Dodatkowo, ich wyświetlanie może być problematyczne na słabszych komputerach. Wynika to z dużej liczby wierzchołków, które są dodawane i renderowane. Do tej pory możliwe było wymuszenie renderowania całej kompozycji jako raster. Jeśli jednak mamy tylko jedną warstwę sprawiającą problemy, to mamy teraz możliwość wymuszenia renderowania tylko dla niej. W tym celu należy przejść do jej właściwości i w zakładce Renderowanie zaznaczyć opcję Force layer to render as a raster (…).


Spośród pozostałych zmian warto wspomnieć o zaktualizowaniu wtyczki GRASS GIS, dzięki czemu obsługuje ona wersję 7 tej aplikacji. Warstwy wektorowe można edytować bezpośrednio w QGIS używając standardowych narzędzi. Dostęp do warstw można uzyskać bezpośrednio z wbudowanej przeglądarki, można w niej również tworzyć nowe warstwy. Oczywiście wsparcie dla GRASS GIS 6 nie zostało porzucone, a wszystkie usprawnienia dotyczą również tej wersji. Aktualizacja wtyczki została sfinansowana w ramach zbiórki pieniędzy, a informacje można znaleźć na stronie tego projektu.

QGIS 2.10 Pisa

splash

Autorzy QGIS ogłosili właśnie wydanie wersji 2.10. Nazwa kodowa Pisa odnośni się do miejscowości, w której odbyło się spotkanie programistów projektu w 2010 r. Wersja ta zawiera, poza poprawkami znalezionych błędów, wiele nowych funkcji i narzędzi. W związku z tym jej instalacja nie jest zalecana na stanowiskach, gdzie liczy się przede wszystkim stabilność. W takim wypadku należy zwrócić się w stronę poprzedniej wersji (2.8.2) która posiada wydłużony okres wsparcia (LTR – Long Term Release). Będzie ona wspierana poprzez usuwanie błędów jeszcze przez ok. 8 miesięcy.

Poniżej przedstawiamy kilka najciekawszych wg nas zmian w stosunku do poprzedniej wersji. Wizualny przegląd zmian przygotowany przez autorów można znaleźć na oficjalnej stronie.

Na wstępie warto wspomnieć o zmianie, która nie jest widoczna dla użytkownika. Obsługa geometrii została napisana na nowo, dzięki czemu możliwe stało się wprowadzenie długo oczekiwanych zmian. Nowy silnik wspiera nie tylko punkty, linie i poligony, ale również krzywe. Pozwala to m.in. na przedstawienie obiektów jako okręgi, a nie poligony składające się z wielu segmentów. Aby korzystać z tej możliwości należy oczywiście użyć źródła danych, które również wspiera krzywe np. PostGIS. Popularny format ESRI Shapefile nie wspiera tego typu geometrii. Inną ważną zmianą jest wsparcie wartości z i m we współrzędnych geometrii. Należy podkreślić, że nowy silnik jest ciągle rozwijany. W pierwszym etapie skoncentrowano się na funkcjonalnościach istniejących w dotychczasowym silniku, dzięki czemu użytkownicy nie odczują różnicy po przejściu na nową wersję. W związku z tym brakuje na razie narzędzi do tworzenia i dokładnego modyfikowania nowych typów geometrii. Będą one sukcesywnie dodawane w kolejnych odsłonach QGIS.

Symbolizacja

Największą nowością jest możliwość dodawania efektów do zdefiniowanych symboli. Pozwalają one szybko i łatwo dodać takie efekty jak cień, rozmycie czy otoczka symbolu. Aby je uaktywnić należy przy wyborze symbolu zaznaczyć opcję Rysuj efekty i kliknąć przycisk mIconPaintEffects. Warto dodać, że jest to pierwsza funkcjonalność QGIS sfinansowana z pomocą platformy Kickstarter.

Symbol stopniowy został wzbogacony o nową metodę rozróżnienia wartości obiektów poprzez rozmiar symbolu (warstwy punktowe) lub grubość linii (warstwy liniowe). Aktualnie poligony nie są wspierane przez nową funkcjonalność. Użytkownik może wybrać minimalną i maksymalną wielkość (w mm lub jednostkach mapy), a QGIS automatycznie przeliczy i ustawi klasy w zależności od wartości wybranego pola. Legenda warstwy prawidłowo wyświetli zdefiniowane klasy i rozmiary symboli, dotyczy to również legendy w oknie wydruków.

W stopniowej symbolizacji można również zauważyć nową zakładkę Histogram. Znajduje się na niej histogram przedstawiający liczbę obiektów oraz wybrane zakresy klas. Co ciekawe wykres jest interaktywny i możliwe jest jego modyfikowanie za pomocą kursora np. przesunięcie granic klas lub dodanie nowych.

Przebudowaniu uległo okno do dodawania wykresów. Teraz różne opcje dostępne są w innych oknach, przez co całość wygląda znacznie prościej i schludniej. Początkowo trzeba się przyzwyczaić do tego gdzie są ważne dla nas opcje. Nie powinno jednak to być zbyt trudne ponieważ są one rozlokowane w podobny sposób jak w narzędziu etykietowania. Diagramy są również widoczne w legendzie warstwy na liście i w wydrukach.

Edycja i zarządzanie danymi

Kolejnym narzędziem, które otrzymało nowe funkcje, jest Obróć obiekt. Po jego aktywacji i wybraniu geometrii pojawi się okno, w którym można wpisać kąt, o który ma zostać ona obrócona lub wprowadzić wartość kątową, do której zostanie przyciągana nowa geometria. Punkt, wokół którego następuje obrót, można przesuwać poprzez kombinację klawisza Ctrl i kliknięcia w oknie mapy.

W QGIS 2.6 autorzy wprowadzili tzw. wirtualne pola, które są automatycznie aktualizowane, w przypadku zmiany parametru do którego odnosi się zdefiniowane wyrażenie. Jednak aby zmienić to wyrażenie dotychczas należało skasować pole i utworzyć nowe. Od teraz istnieje jednak możliwość edycji formuł. Aby to zrobić należy otworzyć właściwości danej warstwy i przejść na zakładkę Pola.

Przydatną opcją do przeglądania danych jest możliwość filtrowania obiektów za pomocą wyrażeń. Funkcja ta do tej pory nie była jednak dostępna dla warstw, które posiadały złączenia z innymi warstwami. Na szczęście od nowej wersji możliwe jest jej używanie również w takim przypadku. Jest to jednak ograniczone tylko do pól głównej warstwy, filtrowanie po kolumnach innych, złączonych z nią warstw nie jest aktualnie możliwe. Doczekaliśmy się również możliwości edycji parametrów złączenia bez konieczności ich tworzenia od nowa.

Wtyczka DB Manger, do zarządzania danymi w bazach PostGIS i SpatiaLite, została wzbogacona w Kreator zapytań SQL. Osoby korzystające wcześniej z QSpatialite od razu zauważą podobieństwo z analogiczną funkcjonalnością dostępną w tej wtyczce. I słusznie, gdyż została ona z niej przeniesiona. Kreator umożliwia wybór przez użytkownika tabel, kolumn i ich wartości oraz funkcji, zdefiniowanie warunku WHERE (pole Gdzie), grupowania i sortowania wyników. Po kliknięciu OK w oknie SQL zostanie utworzone właściwe polecenie.

Narzędzia analizy

Od razu po włączeniu aplikacji można zauważyć nowy panel Statystyki. Wyświetlone są w nim podstawowe dane statystyczne wybranej warstwy wektorowej. Informacje mogą być zbierane nie tylko dla wybranego pola tabeli atrybutów, ale również można je modyfikować za pomocą wyrażeń. Część dostępnych statystyk była wcześniej dostępna w menu Wektor->Narzędzia analizy->Podstawowe statystyki, teraz dostęp do danych jest w czasie rzeczywistym, a panel nie blokuje całego okna QGIS.

Do wtyczki Statystyki strefowe wprowadzono kilka nowych funkcji przy jednoczesnej możliwości wyboru statystyk, które mają zostać obliczone. Można również wybrać kanał warstwy rastrowej, dla którego zostaną przeprowadzone obliczenia.

Sterowniki formatów danych przestrzennych

Sterownik dla bazy danych PostGIS został wzbogacony o możliwość filtrowania danych po stronie serwera. Dotychczas po zdefiniowaniu filtra wszystkie dane były pobierane z bazy, a ich przetworzenie odbywało się po stronie QGIS’a. Powodowało to oczywiście niepotrzebne obciążenie samej bazy, łącza (jeśli nie jest ona lokalna) oraz samej aplikacji. Teraz wybór odpowiednich obiektów może odbywać się już na serwerze co ogranicza czas zapytania i całej operacji. Funkcja ta jest oznaczona jako eksperymentalna i domyślnie jest ona wyłączona. Aby ją włączyć należy przejść do opcji, Źródła danych i zaznaczyć ostatnią opcję w oknie.

Kolejnym ulepszeniom uległa również funkcja eksportu danych wektorowych do formatu DXF. Jest to możliwe dzięki wsparciu finansowemu szwajcarskich instytucji, które dążą do wprowadzenia do QGIS łatwego w użyciu i niezawodnego narzędzia pozwalającego na wymianę danych przestrzennych również z aplikacjami wykorzystywanymi przez architektów i projektantów. Więcej informacji o tym projekcie, w tym co zostało już zrealizowane i co jeszcze pozostało, można znaleźć tutaj.

Warto wspomnieć również o dodaniu wsparcia dla formatu Pointcloud – rozszerzenia bazy danych PostgreSQL do przechowywania chmur punktów pochodzących z laserowego skaningu (LIDAR). Poprawiono również działanie sterownika dla GRASS GIS.

Przeglądarka

Zmiany nie ominęły również przeglądarki danych przestrzennych. W panelu możliwe jest włączenie widżetu Właściwości wyświetlającego metadane wybranego pliku. Ciekawą propozycją dla programistów jest możliwość dodawania własnych elementów do drzewka przeglądarki za pomocą dwóch nowych klas: QgsDataItemProvider i QgsDataItemProviderRegistry. Dzięki temu integracja wtyczek z QGIS jest jeszcze większa.

GIS SUPPORT sp. z o.o.


SZKOLIMY

z QGIS oraz innego otwartego oprogramowania GIS.

zobacz ofertę szkoleń


WSPIERAMY

świadczymy komercyjne wsparcie dla oprogramowania open source GIS w Polsce. Wdrażamy i pomagamy w migracji na otwarte oprogramowanie

dowiedz się więcej


PROGRAMUJEMY

mamy bardzo duże doświadczenie w tworzeniu aplikacji GIS oraz geoportali w oparciu o komponenty open source GIS

dowiedz się więcej