QGIS


Funkcje dostępne w kalkulatorze pól QGIS

Kalkulator pól dostępny w QGIS pozwala przeprowadzać operacje na danych i zapisywać ich wynik w tabeli atrybutów. Aktualnie dostępnych jest kilkadziesiąt funkcji operujących na danych tekstowych i numerycznych. Poniżej znajduje się spis dostępnych funkcji udostępnianych przez QGIS.

[important]

  1. Aby uzyskać dostęp do danych z danej kolumny wystarczy podać jej nazwę (można użyć cudzysłowów np. „powierzchnia”).
  2. Tekst należy umieszczac między apostrofami np. ‚mój tekst’.
  3. Liczby rzeczywiste (real) należy wpisywać z kropką.

[/important]

[warning]Nowe funkcje dodawane są w kolejnych wersjach QGIS. Poniższa lista oparta jest na wersji 1.7.1, niektóre funkcję mogą być niedostępne we wcześniejszych wersjach QGIS. [/warning]


Funkcje tekstowe:

Funkcja Opis Przykład Wynik
tostring(a) konwersja liczby a do tekstu tostring(7.3) ‚7.3’
lower(a) konwersja tekstu a na małe litery lower(‚Piotr Pociask’) ‚piotr pociask’
upper(a) konwersja tekstu a na duże litery upper(‚Piotr Pociask’) ‚PIOTR POCIASK’
length(a) długość tekstu a length(‚coord. X’) 8
replace(a,b,c) zamiana fragmentu tekstu b na tekst c w tekście a replace(‚aabba’,’a’,’c’) ‚ccbbc’
regexp_replace(a,b,c) zamiana znaków c w tekście a z wykorzystaniem wyrażeń regularnych b regexp_replace(‚abbaab’,'[ab]a’,’c’) ‚abcab’
substr(a,from,len) zwraca fragment tekstu a o długości len zaczynając od znaku o indeksie from (pierwszy znak tekstu ma indeks 1) substr( ‚abbaab’ ,2,3) ‚bba’
a || b połączenie tekstów ‚prosty’ || ‚Test’ ‚prosty Test’

Funkcje matematyczne (operujące na liczbach):

Funkcja Opis Przykład Wynik
toint(a) konwersja tekstu a do liczby całkowitej toint(‚3’) 3
toreal(a) konwersja tekstu a do liczby rzeczywistej toreal(‚12.2’) 12.2
-a wartość negatywna liczby a -3 3
a+b suma liczb a i b 2+3 5
a-b różnica liczb a i b 5-10 -5
a*b iloczyn liczb a i b 0.5*(-12) -6
a/b iloraz liczb a i b 5/2 2.5
a^b liczba a podniesiona do potęgi b 3^2 9
sqrt(a) pierwiastek kwadratowy liczby a sqrt(9) 3
sin(a) zwraca sinus kąta a sin(90) 1
cos(a) zwraca cosinus kąta a cos(60) 0.5
tan(a) zwraca tangens kąta a tan(0) 0
asin(a) zwraca arcus sinus kąta a (-1≤a≤1) asin(1) 1.5707
acos(a) zwraca arcus cosinus kąta a (-1≤a≤1) acos(-1) 3.1415 (180°=pi)
atan(a) zwraca arcus tangens kąta a atan(90) 1.5596
atan2(x,y) zwraca kąt w radianach między osią X a punktem (x, y) atan2(1,1) 0.7853 (45°=pi/4)

Funkcje związane z obiektami przestrzennymi:

Funkcja Opis
NULL Brak wartości w komórce tabeli
$rownum zwraca numer wiersza tabeli atrybutów
$area zwraca powierzchnię danego obiektu (poligony)
$perimeter zwraca obwód danego obiektu (poligony)
$length zwraca długość danego obiektu (linie)
$id zwraca unikalny identyfikator obiektu
$x zwraca współrzędną X danego obiektu (punkty)
$y zwraca współrzędną Y danego obiektu (punkty)
xat(n) Wartość X koordynatu dla n-tego punktu linii (pierwszy punkt n=0, wartości ujemne powodują liczenie punktów od końca linii)
yat(n) Wartość Y koordynatu dla n-tego punktu linii (pierwszy punkt n=0, wartości ujemne powodują liczenie punktów od końca linii)
Ustawianie domyślnego styl dla danej warstwy podczas jej wczytywania w QGIS

QGIS pozwala w prosty sposób zautomatyzować ładowanie domyślnego stylu dla wczytywanej warstwy. Dotyczy to zarówno warstw wektorowych jak i palet dla rastrów. Można dzięki temu oszczędzić czas ręcznego ustawiania stylu dla warstwy po jej wczytaniu jeśli często z niej korzystamy w różnych projektach np. jako podkład do mapy.

Na początku należy ustalić domyślny styl dla warstwy w jej właściwościach. Następnie wybieramy opcję ‚Zapisz styl …’ i zapisujmy go w w folderze z daną warstwą pod tą samą nazwą jak nazwa pliku warstwy. Przykładowo, jeśli plik z warstwą nazywa się kondracki-v2000r-u92.shp, styl należy zapisać pod nazwą kondracki-v2000r-u92.qml.

Od tej pory przy każdym wczytywaniu warstwy QGIS automatycznie ustawi dla niej utworzony styl.

Powyższy sposób powinien działać z większością typów plików obsługiwanych przez QGIS (sprawdziłem na Shapefile, KML, GML i GeoTIFF).

TRI – Topographic Ruggedness Index w QGIS

GDALW tym poście przedstawię jak łatwo zastosować indeks chropowatości terenu (Topographic Ruggedness Index). Wskaźnik ten stosowany jest do pomiaru heterogeniczności, urozmaicenia („niejednorodności”) rzeźby terenu zgodnie z metodyką oparacowaną przez Riley et al. (1999).

Recepta:

  • QGIS
  • GDAL tools (więcej o instalacji i użytkowaniu GDAL – Tutaj)
  • DEM (NMT)
[important]TRI wyliczany jest dla każdego piksela na podstawie dodawania różnic wysokości w siatce pikseli sąsiadujących o wymiarach 3×3 px. Następnie wartości wynikowe klasyfikowane są w przedziały, zależnie od charakterystyki terenu badań.[/important]

Pierwszym krokiem jest dodanie do Qgis warstwy rastrowej reprezentującej wysokości powierzchni terenu. Aby to zrobić klikamy w górnym menu: Warstwa—>Dodaj warstwę rastrową—> a następnie odnajdujemy na dysku potrzebny plik. Po upewnieniu się, że mamy zainstalowaną wtyczkę GDAL, wybieramy w górnym menu: Raster—->Numeryczny Model Terenu. 

Naszym oczom ukaże się okno, w którym należy podać warstwę źródłową, wynikową oraz wybrać typ analizy i ustawić jej parametry. W oknie narzędzia dodajemy kolejno poszczególne klasy różnic wysokości wraz z ich etykietami. Klasy definiujemy wpisując wartości graniczne przedziałów, które w tym przypadku będą reprezentować stopień urozmaicenia rzeźby.

[notice]Prawidłowe ustawienie parametrów analizy wymaga dobrej znajomości morfologii badanego obszaru.[/notice]

Warstwa wynikowa zostaje automatycznie dodana do tabeli zawartości Qgis. Ostatnim krokiem jest wizualizacja wyników analizy. na tym etapie może na nowo zdefiniować klasy oraz ich reprezentacje. Pomocnym do tego narzędziem jest „Histogram”, który odnajdziemy we właściwościach nowo powstałej warstwy. Przedstawia on wykres częstości występowania poszczególnych wartości rastra. Widzimy, że wyraźnie dominują piksele o niskich wartościach a maksymalną wartością jest ok 25 m.

Przedziały i ich reprezentacje definiujemy w zakładce „Styl” gdzie w rubryce „Paleta” wybieramy opcję „Mapa kolorów”, a następnie przechodzimy do zakładki „Paleta” i ustawiamy parametry wyświetlania (razem z etykietami).

Następnie dla bardziej plastycznego zwizualizowania analizy możemy przy użyciu narzędzia GDAL wygenerować cieniowany model rzeźby , ustawić go poniżej warstwy TRI, i ustawić przeźroczystość na ok 35-55% zależnie od planowanego efektu.

Na pierwszy rzut oka wydaje się, że obliczenia dla indeksu są identyczne do obliczania spadków terenu. Jednak po kolejnej inspekcji można zauważyć, że minimalny i maksymalny zakres wartości wskazuje, że różne jednostki zostały wykorzystane.Wartość indeksu podawana jest w metrach.

Podsumowując, TRI obok TPI, spadków, ekspozycji, krzywizny stoków, jest jednym z podstawowych obliczeń stosowanych gównie do analiz geomorfologicznych, klasyfikacji form rzeźby. Jest również wykorzystywany do waloryzacji krajobrazu w oparciu o urozmaicenie rzeźby oraz wielu analiz pochodnych.

Kalibracja map Messtischblatt w QGIS

Stare mapy może i nie zastąpią wehikułu czasu, ale i tak ich przydatność jest ogromna. Poszukiwanie śladów dawnych fabryk, kolei, fortyfikacji, grodzisk ukrytych w lesie czy też zmian w użytkowaniu i pokryciu terenu 😉 – wszystko to wymaga posiadania archiwalnej mapy. Na szczęście w dobie internetu nie trzeba już szukać ich w bibliotekach i ryzykować zniszczenia zabytku – na ogół wszystko, co trzeba, znajduje się już w sieci. Jest jednak pewne „ale”…

Zwykle wraz z mapą na różnych serwerach dostępne są pliki kalibracyjne z rozszerzeniem .map. Jakość tej kalibracji jest lepsza lub gorsza, zawsze jednak będzie działać jedynie z OziExplorerem. Użycie takiego pliku w standardowym programie GIS skończy się porażką, bo jak większość neogeograficznych wynalazków jest zgodny jedynie sam ze sobą. Pozostaje więc zabrać się za kalibracje samemu.

Tym razem zajmę się niemieckimi mapami Messtischblatt w skali 1:25 000, pokrywającymi tereny włączone do Polski po II wojnie światowej. Pozyskać je można np. ze strony Archiwum Map Zachodniej Polski. Ich kalibracja jest o tyle łatwiejsza od obejmujących tereny II RP map WIG, że parametry odwzorowania, są na 100% pewne – mało tego, znajdują się w bazie EPSG!

W Messtischblattach zastosowano odwzorowanie zwane w krajach anglosaskich Transverse Mercator, a u nas – Gaussa-Krügera. Za model Ziemi posłużyła elipsoida Bessela. Terytorium III Rzeszy podzielono na 6 stref odwzorowawczych o szerokości 3 stopni, przy czym dla obszaru dzisiejszej Polski są to strefy 5 i 6. Granica pomiędzy nimi przebiega wzdłuż południka 16,44 E (w układzie WGS84). Dla strefy 5 mamy gotową definicję, którą można przywołać kodem EPSG: 31469. Tereny położone dalej na wschód wymagają wpisania własnej definicji strefy 6:

+proj=tmerc +lat_0=0 +lon_0=18 +k=1 +x_0=6500000 +y_0=0 +ellps=bessel +datum=potsdam +units=m +no_defs

Czasami zdarza się arkusz leżący w dwóch strefach. Poznamy to po załamaniu siatki oraz napisie „Ostgrenze des Gitterstreifes 15 | Westgrenze des Gitterstreifens 18” nad ramką. Wówczas oczywiście należy używać wyłącznie punktów kalibracyjnych w obrębie jednej strefy.

I tym sposobem możemy zabierać się za kalibrację, korzystając z oryginalnej siatki topograficznej. W QGIS służy do tego narzędzie Georeferencer, umieszczone w menu Raster (może być konieczne wcześniejsze włączenie w Zarządzaj wtyczkami). Pracę zaczynamy od wczytania surowego skanu – służy do tego ikona Wczytaj skan. Następnie należy powiększyć obraz tak, by zobaczyć ramkę i móc odczytać współrzędne. Nowe punkty wpasowania dodajemy ikoną Dodaj punkt , pojawi się okno z możliwością wpisania współrzędnych lub pobrania ich z istniejącej mapy:

Wprowadzanie punktów GCP

I tak do skutku, to znaczy – do wpisania odpowiedniej liczby punktów wpasowania. Pamiętać należy przy tym, że współrzędne siatki podane są w kilometrach – należy więc dopisać do nich na końcu 000. Jeśli mapa jest w dobrym stanie i prawidłowo zeskanowana, to właściwie wystarczą 4 punkty, dobrze jednak jest mieć ich więcej. Na koniec należy ustawić parametry transformacji:

Ustawienia transformacji

W większości przypadków wystarczy wielomian 1 stopnia, dla zniszczonych map trzeba użyć stopnia wyższego. Ustawiamy układ współrzędnych (strefa 5 – z kodu EPSG, strefa 6 – wklejając definicję), plik wyjściowy…

Teraz można by już uruchomić kalibrację, ale na wszelki wypadek zapiszmy punkty wpasowania – żeby nie zaczynać od początku w razie padnięcia QGISa.

Na zakończenie warto otrzymany raster transformować do jakiegoś współczesnego układu (opcja Raster – Zmień odwzorowanie) oraz odchudzić paletę kolorów (Raster – RGB na PCT) – wszak oryginał drukowano w 3 kolorach i absolutnie nie ma sensu marnować miejsca na zapis 24-bitowy.

Co to są wtyczki QGIS

QGIS QGIS nam się rozrasta… Jak w prawie każdej aplikacji open source, która jest tworzona przez społeczność, podstawową metodą dodawania nowych funkcjonalności są tzw. wtyczki (od angielskiego plugins). Wtyczki to nic innego jak napisane w odpowiedni sposób fragmenty kodu, które są umieszczone gdzieś w sieci. Można je łatwo pobrać i zainstalować rozszerzając funkcjonalność oprogramowania.

Jest to główna zaleta otwartego oprogramowania. Jednak z czasem, system wtyczek może stać się uciążliwy. Obecnie dla QGIS funkcjonuje ok. 700 wtyczek. Od bardzo prostych do całych zestawów narzędzi powstałych w celu wykonywania bardzo specyficznych analiz. Ich liczba gwałtownie wzrasta, więc użytkownicy mają coraz większe problemy z „ogarnięciem” ich zbioru. Ten wpis ma na celu usystematyzowanie wiedzy na temat wtyczek do QGIS.

QGIS – ogarnianie wtyczek.

Po zainstalowaniu QGIS w pasku menu znajduje się menu rozwijalne „Wtyczki”, z którego mamy możliwość obsługi wtyczek:

Na początku listy znajdują się najważniejsze pole, czyli „Zarządzaj wtyczkami”. Dalej jest konsola Pythona (to dla tych co znają Pythona i QGIS API i chcą obsługiwać QGIS z linii komend) i lista zainstalowanych oraz aktywnych wtyczek. Klikamy „Zarządzaj wtyczkami”:

Widzimy okno instalatora wtyczek. Każda linia to jedna wtyczka. Najważniejsze informacje to nazwa, wersja wtyczki oraz krótka informacja o niej… Skąd te wtyczki? Gdzie one fizycznie się znajdują? Każdy programista, który napisał wtyczkę umieszcza je w swoim repozytorium, czyli miejscu, które QGIS sprawdza za każdym razem przed uruchomieniem instalatora w poszukiwaniu nowości. Wystarczy podświetlić „wybrankę” i kliknąć „Zainstaluj”. W zdecydowanej większości przypadków wtyczka bez problemów się zainstaluje i będzie gotowa do użycia. Czasem trzeba doinstalować dodatkowe biblioteki, o czym instalator nas poinformuje. Jak tego dokonać? W przypadku używania instalatora OSGEO4W bardzo prosto – uruchomić instalator i zaznaczyć brakujące biblioteki do instalacji. W innym przypadku biblioteki trzeba ściągnąć na własną rękę i wrzucić do odpowiedniego katalogu na dysku.

Instalator wtyczek składa się z pięciu zakładek. Polecam odwiedzić zakładkę „Ustawienia”:

Proponuję odznaczyć opcję „Pokazuj wtyczki eksperymentalne” i „Pokazuj wtyczki niezalecane”. Co to oznacza? Poprzez instalatora będzie można zainstalować wtyczki, które uzyskały status oficjalnych i na 99% działają w sposób stabilny. Pozostałe wtyczki mogą powodować błędy w aplikacji i ich instalacja odbywa się już na własne ryzyko użytkownika.

Jeżeli już zainstalowaliśmy wtyczkę to możemy ją w dowolnej chwili dezaktywować lub aktywować na liście zainstalowanych wtyczek.

A teraz najważniejsze i to co sprawia najwięcej problemów…

Skąd brać informację o wtyczkach???

Co zrobić jeżeli nie ma helpa? Jak je wyszukiwać? Skąd mamy pewność jak i czy działają??? Niestety… jedyną informacją na temat tego co dana wtyczka robi jest krótki opis, który można przeczytać w instalatorze. Poza tym niekiedy autorzy publikują helpy do wtyczek na swoich stronach internetowych. Wtedy trzeba szukać w Google (po prostu przekleić nazwę wtyczki do wyszukiwarki, nacisnąć enter i liczyć na szczęście…). Wszyscy (developerzy QGIS także) wiedzą, że jest to mało wydajne, nieporęczne, a w skrajnych przypadkach frustrujące. Aby ułatwić życie użytkownikom twórcy QGIS stworzyli tzw. repozytorium wtyczek, które dostępne jest na stronie https://plugins.qgis.org. Dostępne są tam opisy większości wtyczek co znacznie ułatwia pracę oraz oszczędza czas potrzebny na szukanie jakichkolwiek informacji.

QGIS – Jak dodać kolumny ze współrzędnymi punktów XY?

Co jakiś czas na forach pojawia się pytanie o to czy i w jaki sposób można dodać współrzędne punktów. Otóż w bardzo prosty sposób można tego dokonać w QGIS.

Należy wybrać Wetor -> Narzędzia geometrii -> Eksportuj/dodaj kolumny geometrii

W nowo utworzonym pliku *.shp zostaną dodane dwie kolumny, w których zostaną zapisane współrzędne XY każdego punktu.

Także w oprogramowaniu ArcGIS jest to prosta operacja na danych.

QGIS Browser

Lada dzień ma oficjalnie pojawić się QuantumGIS 1.7.0, a w internecie można już znaleźć developerską wersję oznaczoną 1.8.0 Testując tą wersję zauważyłem, że zespół rozwojowy QGIS’a szykuje zupełną nowością… QGIS Browser

Jak sama nazwa wskazuje będzie to przeglądarka danych GIS. Dzięki niej w szybki i prosty sposób będziemy mogli przeglądać wszystkie pliki danych przestrzennych w systemie, jak również wszystkie WMS skonfigurowane w QGIS.
Czytaj całość

QGIS 1.7.0 Konwersja plików wektorowych między formatami. (SHP, KML, GPX i inne)

QGIS Dawno, dawno temu pisałem o konwersji pomiędzy KML i SHP w QGIS. Jednak były to czasy QGIS 1.3.0 – sporo od tamtego czasu się zmieniło. Przede wszystkim jest znacznie prościej. Czytelnicy najczęściej pytają i szukają informacji o konwersji między trzema popularnymi formatami: Shapefile, KML i GPX. Konwersje we wszystkie strony można wykonać wedle poniższej instrukcji

Konwersje pomiędzy formatami w QGIS.

1. Wczytujemy dowolny plik wektorowy obsługiwany przez QGIS do projektu, klikamy prawym przyciskiem myszy na nazwie warstwy  i wybieramy „Zapisz jako…”

Konwersja KML do SHP

2. Następnie pokazuje się okno dialogowe:

kml2shp2

Z listy rozwijalnej Format, wybieramy interesujący nas format, wybieramy nazwę i miejsce na dysku, kodowanie (więcej o kodowaniu tutaj Najlepiej zostawić UTF-8) oraz układ współrzędnych (w przypadku pliku GPX i KML należy wybrać układ WGS 84 – EPSG:4326. Co prawda nawet jak wybierzemy coś innego to QGIS zapisze nam to w WGS84, ale nie testowałem tego za bardzo, więc lepiej nie ryzykować). SHAPEFILE możemy zapisać w jakim układzie potrzebujemy… Pola w ramce opcje nie są obowiązkowe i trzeba je wypełnić tylko  przypadku pracy z plikami SpatiaLite

3. Klikamy OK. To tyle.

GPS + QGIS. Na przykładzie GARMIN 60CSX oraz QGIS [v. 1.7.0]

Skąd pomysł na ten artykuł? Odbiorniki GPS są coraz powszechniejsze. Na szlaku coraz częściej spotykam ludzi, którzy mają odbiorniki na ramieniu lub przytwierdzone do kierownicy roweru. Jest to fajny gadżet, który pozwala odnaleźć się w terenie i z którym trudniej zgubić się w lesie.

Dodatkowo można nim zbierać dane geograficzne: punkty i linie. Jaka jest dokładność takich danych? Do pomiarów geodezyjnych takie odbiorniki się nie przydadzą, ale do  innych zastosowań  – owszem. Dość powiedzieć, że w większości na podstawie danych z tych urządzeń powstał OpenStreetMap. Za pomocą zwykłego turystycznego odbiornika zbierałem kiedyś dane o sieci dróg w gminie (innych danych nie było). Po prostu jeździłem samochodem po wszystkich drogach z włączonym odbiornikiem. Zebrane w ten sposób dane znakomicie nadawały się do zastosowań kartograficznych…

Dużo ludzi ma problemy z transferem danych z odbiornika do komputera i odwrotnie. Mam nadzieję, że ten wpis pomoże.

Używam Garmina 60CSX. Model stary, ale jary. Od dłuższego czasu na rynku funkcjonuje jego następca (seria Garmin GPSmap 62), ale jeszcze nie miałem okazji się nim bawić. Garminy są bardzo popularne na rynku outdoorowych odbiorników. Dlaczego? To temat na osobny wpis, ale na pewno ilość darmowych map do pobrania z sieci, możliwość tworzenia własnych map oraz spora grupa aktywnych użytkowników ma w tym swój udział. Nie mam telefonu, tabletu ani innego urządzenia z wbudowanym GPS, więc o nich w ogóle nie będę pisał. Nie wiem jaka jest dokładność ich lokalizacji, jakie są możliwości zbierania śladu, komunikacji z komputerem itp… Do rzeczy.

Zbieranie danych

Punkty, czyli waypointy.

Tu nie ma dużej filozofii. Będąc w terenie wciskamy przycisk na obudowie: „Mark” i punkt zapisuje się w pamięci. Możemy nadać mu nazwę, przypisać ikonę, a nawet dokonać modyfikacji we współrzędnych i w wysokości. Większość modeli obsługuje waypointy w ten sam sposób. Tak zapisany punkt wędruje do pamięci wewnętrznej.

Tracki, czyli linie

Tu już sprawa nie jest taka prosta, bowiem są dwie możliwości. Po wejściu w menu główne (przycisnąć 2x menu), w górnym lewym rogu pokaże się ikona „Tracks” (lub jej polskie tłumaczenie w zależności od wersji oprogramowania). Po podświetleniu ikony i po naciśnięciu „Enter” przechodzimy do menu „Tracks”. Pierwszy obrazek z trójki po lewej. Jeżeli uaktywnimy „on” odbiornik zaczyna rejestrować ślad i zapisywać go w swojej wewnętrznej pamięci. Od tej pory jest to ślad aktywny Pasek pokazuje ile jeszcze tej pamięci pozostało. W moim odbiorniku pamięci wystarcza na 10 000 punktów. Zakładając punktowanie co 15 sekund wychodzi kilka dni marszu. I tu jest problem! Co zrobić, kiedy miejsce zaczyna się kończyć lub zbieramy ślad co sekundę? Można zapisać ślad aktywny (opcja „save”). Wtedy nadajemy śladowi nazwę i wędruje on do wewnętrznej pamięci. Przychodzimy do domu, zgrywamy ślad i… tragedia. Ślad jest totalnie zgeneralizowany. Z tylko sobie wiadomych przyczyn odbiornik zapisując ślad zmniejsza jego objętość do 500 punktów (czyli dwudziestokrotnie). Z tym już nic nie da się zrobić.

Ale! Jest rozwiązanie. W opcjach zapisu klikamy „Data card setup” i dalej „Log track to data card”. Dzięki temu ślad będzie zapisywany dwutorowo – w pamięci wewnętrznej i na karcie pamięci. W tym wypadku ogranicza nas tylko pojemność pamięci na karcie. Nawet jeżeli GPS będzie wskazywał, że ślad zajmuje już 99% wydzielonej pamięci wewnętrznej to na karcie ślad będzie się dalej zapisywał. Jak odczytać tak zapisany ślad? Wystarczy podłączyć odbiornik poprzez kabel USB do komputera i wybrać menu-> setup -> interface -> USB mass storage. Garmin zacznie zachowywać się jak zwykła pamięć zewnętrzna (np. pendrive) i w przypadku systemu Windows będzie można do niego dotrzeć poprzez Mój komputer -> dysk (D,E, F – zależy od konfiguracji). W katalogu Garmin znajdować się będą „czyste” pliki GPX, które można otworzyć w każdym obsługującym je oprogramowaniu (choćby Google Earth). Będą to pojedyncze pliki o nazwie powiązanej z datą. Plik z dzisiaj będzie się nazywał 20110518.gpx. W pliku znajdują się wszystkie ślady zarejestrowane danego dnia. Bez ograniczeń wielkości pliku, bez generalizacji.

Routes, czyli nie wiadomo co.

Nie przypominam sobie, żebym kiedykolwiek używał tego typu danych. Teoretycznie za ich pomocą można wyznaczyć sobie trasę… ale w praktyce mają wąskie zastosowanie i nie znam nikogo, kto by ich używał.

Transfer danych z odbiornika do QGIS

Waypointy.

Skoro już zapisaliśmy interesujące punkty za pomocą waypointów to ściągnijmy je teraz na dysk i zróbmy z nich coś pożytecznego. Zakładam, że QGIS jest włączony. Do wersji 1.7.0 wtyczka „Narzędzie GPS” jest dodawana automatycznie. Wystarczy więc podłączyć odbiornik do komputera poprzez kabel usb, wejść we wtyczki -> GPS -> narzędzie GPS -> przejść do zakładki „Pobierz z GPS” i wypełnić podobnie jak na rysunku poniżej.

Po kliknięciu OK w odpowiednim miejscu na dysku utworzy się plik GPX a do projektu zostaną wczytane wszystkie punkty. Korzystając z możliwości QGIS można przekonwertować je do dowolnego formatu (np. SHP) i wykorzystać do pożądanych celów. Tabela atrybutów powstałej warstwy zawierać będzie wszelkie dane, jakie przypisane były punktowi w pamięci wewnętrznej.

Tracki

W przypadku śladu aktywnego i zapisanego w pamięci wewnętrznej odbiornika, należy postąpić podobnie jak w przypadku waypointów. Jedyną różnicą jest wybór innego typu obiektu (w polskim tłumaczeniu będą to ślady). Jeżeli zapisywaliśmy ślady na karcie pamięci. Podłączamy odbiornik w trybie pamięci masowej i pobieramy gotowe pliki GPX. Otwieramy je w QGIS i działamy.

Transfer z QGIS do odbiornika.

Waypointy

1) Tworzymy plik GPX.

Jeżeli mamy gotowy (np. dostaliśmy e-mailem od znajomego) – przechodzimy do punktu 2.

Możemy go utworzyć konwertując SHP (lub jakikolwiek inny) klikając prawym klawiszem na nazwie pliku wczytanego do QGIS i wybierając „zapisz jako…” Wybieramy GPX i zapisujemy. Możemy także stworzyć pusty plik GPX i przekopiować do niego punkty z pliku SHP. Sposobów jest wiele.

2) Ponieważ wtyczka GPS widzi tylko pliki wczytane do projektu przez nią samą, najlepiej otworzyć nowy projekt QGIS i wczytać utworzony przed chwilą plik ponownie, ale za pomocą wtyczki GPS. Wybieramy zakładkę „Wczytaj plik GPX”, zaznaczmy, że interesują nas waypointy (punkty nawigacyjne) i klikamy OK.

(uwaga!!! Aby wysłać plik GPX do odbiornika plik musi być wczytany również poprzez wtyczkę – zakładka „Wczytaj plik GPX”. Nie wiem czemu wtyczka nie widzi plików GPX wczytanych tradycyjnie poprzez „wczytaj warstwę wektorową”.)

3) Plik zostanie wczytany do QGIS. Można go obejrzeć w oknie mapy. Następnie wybieramy zakładkę: „Prześlij do GPS”: Jeżeli przed chwilą wczytana warstwa jest jedyną, która aktualnie jest w projekcie – zostanie automatycznie załadowana do wysłania. Klikamy OK.

Wysłane. Teraz w odbiorniku mamy waypointy.

Tracki (ślady)

Tu sytuacja wygląda bardzo podobnie. Wczytujemy plik jako ślad i wysyłamy do odbiornika. Należy pamiętać, że ślad zostanie zapisany w pamięci wewnętrznej . Zobaczymy go na liście zapisanych śladów. Poniższe ćwiczenie pokazuje jak to wykonać krok po kroku.

Ćwiczenie:

1. Za pomocą QGIS tworzymy nową warstwę GPX

2. Edytujemy track

3. Wysyłamy go do odbiornika

4. Wyświetlamy ślad w odbiorniku.

Do dzieła

1. Wtyczki -> GPS -> Utwórz nową warstwę GPX. Wybieramy nazwę i miejsce zapisu na dysku. Ja wybrałem geostrona.gpx na pulpicie

2. Edytujemy track. Mając zaznaczoną warstwę geostrona, tracks, klikamy na niebieski ołówek i „edytuj linię”, dwie ikonki dalej na prawo. Możemy zdigitalizować jakąś drogę z zeskanowanej mapy… (mapa musi być w układzie wgs84). Ja postanowiłem się pobawić…

Plik, który jest wpisany do projektu i ma nazwę „tracks” to zapis mojej wycieczki rowerowej. Wczytałem go do QGIS aby mieć odniesienie i automatycznie ustawić okno mapy na interesujący mnie region. Utworzyłam dwa ślady (dlatego na obrazku zamieściłem tabelę atrybutów). Jest to o tyle istotne, że obydwa zostaną wyeksportowane i zapisane jako osobne ślady w odbiorniku.

3. Wysyłamy do Garmina

4. Ślady wyeksportowane, zapisane i wyświetlone na mapie.

Podsumowanie

Ja więcej od odbiornika nie potrzebuje. Oczywiście są specyficzne potrzeby, których ten wpis nie zawiera. Na potrzeby zawodów sportowych (np. paralotniarskich) potrzebny jest aktywny ślad. Tak zwany G-record, który daje gwarancję, że nikt nie majstrował przy pliku GPX i pochodzi on prosto z urządzenia. Ale paralotniarze (i inni sportowcy) mają swój soft, który im wszytko z odbiornika pobiera i sprawdza co trzeba.

Zrzuty wykonane za pomocą programu Garmin xImage.

QGIS i ArcGIS. Różne kodowanie znaków w Shapefile

Problemem, z którym często spotykają się osoby korzystające z QGIS i ArcGIS równocześnie (lub otrzymujące „szejpy” od osób pracujących na innym oprogramowaniu) jest kodowanie znaków w tabeli atrybutów. Plik stworzony w ArcGIS, a czytany w QGIS (lub odwrotnie), przy standardowych ustawieniach będzie się „krzaczył”. Problemem jest kodowanie znaków.

Przykład? Plik utworzony w ArcGIS, otwarty w QGIS

A teraz odwrotna sytuacja, shape stworzony w QGIS, odczytany w ArcGIS

Co jest powodem? Kodowanie znaków. QGIS standardowo używa UTF-8, natomiast ArcGIS kodowania rozpoznawanego przez QGIS jako CP 1250. W QGIS istnieje możliwość określania kodowania pliku w momencie jego wczytania i w momencie zapisu, a więc:

Jeżeli chcemy zapisać plik do późniejszego użycia w ArGIS, w momencie zapisu, musimy zaznaczyć CP 1250.

To samo musimy zrobić, żeby poprawnie odczytać plik zapisany w ArGIS w czasie dodawania warstwy wektorowej

Zapewne problem można również rozwiązać z poziomu ArcGIS, ale wynik będzie ten sam: wszystko będzie działać poprawnie!

GIS SUPPORT sp. z o.o.


SZKOLIMY

z QGIS oraz innego otwartego oprogramowania GIS.

zobacz ofertę szkoleń


WSPIERAMY

świadczymy komercyjne wsparcie dla oprogramowania open source GIS w Polsce. Wdrażamy i pomagamy w migracji na otwarte oprogramowanie

dowiedz się więcej


PROGRAMUJEMY

mamy bardzo duże doświadczenie w tworzeniu aplikacji GIS oraz geoportali w oparciu o komponenty open source GIS

dowiedz się więcej