QGIS i DIVI dla firm z sektora ochrony środowiska

Wykonywanie opracowań środowiskowych, zbieranie danych do opracowywania dokumentów, wykonywanie inwentaryzacji to praca, która wymaga dostępu do olbrzymiej ilości danych, w tym wielu map. Dzięki QGIS możliwe jest zbudowanie „bazy wiedzy” na temat badanego obszaru i wykonanie większości niezbędnych analiz. Podstawowe czynności, które można wykonać za pomocą QGIS to:

1) przeglądanie danych z WMS

Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej, Państwowy Instytut Geologiczny, miasta, powiaty i gminy i wiele innych instytucji publikuje swoje dane na geoportalach oraz za pomocą usług WMS. Korzystanie z geoportali nie jest wygodne, szczególnie jeśli pracuje się na kilku jednocześnie i posiada się swoje dane wektorowe lub rastrowe. Dlatego warto wykorzystać z WMS. Dzięki QGIS możliwe jest poczytanie interesujących treści z wielu portali w jednym miejscu i połączenie ich z własnymi danymi. Najlepiej zobrazować to na przykładzie.

  1. Miasto Gryfice publikuje swoje miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego na portalu Inspire Hub,
  2. Miasto Gryfice publikuje swoje dane przestrzenne również na portalu e-mapa
  3. Najaktualniejsze formy ochrony przyrody znajdują się na geoserwisie GDOŚ (choć ze względu na bardzo sprawny i szybki WMS można je podejrzeć również na dwóch powyższych portalach)
  4. Źródłem ortofotomapy jest geoportal.gov.pl (jak wyżej. WMS nie jest tak sprawny, ale można podczytać)
  5. Natomiast mapę terenów górniczych można znaleźć w Centralnej Bazie Danych Geologicznych PIG

Wszystko to można podczytać do QGIS za pomocą usług WMS. Odnalezienie odpowiednich adresów wymaga nieco samozaparcia i doświadczenia (w teorii ten problem powinien być rozwiązany przez portal metadanych, ale to jest temat na osobny artykuł).

WMSy z interesującymi nas adresami (co to jest WMS?)

  1. http://mapa.inspire-hub.pl/ows/gmina_gryfice
  2. http://188.112.63.47/cgi-bin/gryfice
  3. http://sdi.gdos.gov.pl/wms
  4. http://mapy.geoportal.gov.pl/wss/service/img/guest/ORTO/MapServer/WMSServer

Po poczytaniu ich do QGIS możliwe jest stworzenie poniższej kompozycji, dokonanie pomiarów, stworzenie wydruków, dodanie własnych danych…

2) georeferencja, przystosowywanie danych

Nie wszystkie dane mają postać gotową do użycia w QGIS. Często w pracy spotyka się:

  • tabele zawierające zestawy współrzędnych lub adresy, numery działek
  • skany map i planów w PDF
  • pliki CAD
  • tabele bez odniesienia przestrzennego (np. z GUS)

Zdecydowaną większość danych, za pomocą narzędzi QGIS można przetworzyć do postaci GIS i dodać do „bazy” z punktu pierwszego. Ograniczeniem jest jedynie sama dostępność danych.

3) pomiary i obliczenia

  • Jaka jest odległości do…?
  • Jaka jest powierzchnia…?
  • Jakie jest pokrycie danego obszaru?
  • Jaki procent powierzchni zajętej przez…?

To są pytania, na które trzeba odpowiadać dziesiątki razy. Ręczne obliczenia są bardzo żmudne, szczególnie jeśli zmieni się wariant, zmienią się wytyczne lub obliczenia wykona się na nieaktualnych danych. Dzięki QGIS większość tych obliczeń można zautomatyzować i wykonać zdecydowanie szybciej i dokładniej.

4) wyszukiwanie działek, adresów

Masz adresy 167 zabytków w mieście, którego nie znasz? Chcesz się dowiedzieć, które znajdują się w zasięgu opracowania? Czeka Cię sporo żmudnej pracy, chyba, że wykorzystasz QGIS, w którym przekształcisz adresy na punkty, a następnie znajdziesz te, które znajdują się w obrębie interesującego Cię obszaru. Jeśli masz listę działek ewidencyjnych z różnych powiatów i chcesz się dowiedzieć gdzie one się znajdują, to czeka Cię praca detektywa. Dzięki naszej wtyczce do QGIS Wyszukiwarka LPIS odnajdziesz je bardzo szybko.

5) współpraca z CAD

Projektanci korzystają z CAD i tworzą dane w CADowskich formatach. Zawsze jest z tym problem. QGIS dobrze sobie radzi z obsługa formatów CAD, dzięki czemu możliwe jest wczytanie danych CAD do QGIS, eksport do formatów GIS lub zapis danych GIS do formatów CAD. Współpraca między światami GIS i CAD nigdy nie była łatwa, ale dzięki QGIS jest zdecydowanie prostsza.

6) kompozycje kartograficzne

Obraz powie więcej niż 1000 słów. Mapy w opracowaniu to rzecz niezbędna – zawsze trzeba je wykonać. I zawsze jest z tym problem. W użyciu są popularne programy graficzne: od painta do Corela, podkłady mapowe wszelkiej maści i pochodzenia. Tymczasem QGIS to profesjonalne narzędzie kartograficzne, które pozwala wykonywać piękne mapy prosto i szybko. Z wykorzystaniem danych z wielu źródeł.

DIVI

To i wiele więcej można wykonać w QGIS w wersji desktopowej. Dzięki wykorzystaniu DIVI – narzędzia do wspólnej pracy na mapach, które śmiało można nazwać chmurą do QGIS, można osiągnąć jeszcze więcej. Dane zapisane w postaci plików, połączeń WMS można przenieść do DIVI i cieszyć się zupełnie nowymi możliwościami.

1) przeglądanie i edycja danych w terenie

Wykorzystując DIVI Mobile można wygodnie przeglądać i edytować dane w terenie za pomocą aplikacji w telefonie. Przykład? Ktoś musi jechać w teren pobrać próbki gleby z miejsc znajdujących się w obszarze w buforze 400 metrów od planowanej inwestycji. Główny problem to zlokalizowanie się w terenie oraz podanie współrzędnych miejsca poboru próbki. Wykorzystując DIVI, operator GIS może stworzyć mapę składająca się z ortofotomapy, działek ewidencyjnych, lokalizacji inwestycji oraz bufora 400 m. Dzięki geolokalizacji za pomocą GPS, pracownik terenowy dobrze wie, w którym miejscu się znajduje (czy w buforze czy poza nim), a dzięki możliwości dodania punktów może z dużą dokładnością określić lokalizację poboru próbek. Dzięki synchronizacji danych online, lokalizacje są znane chwilę po dodaniu ich przez pracownika w terenie.

 

2) dołączanie załączników do obiektów

W GIS dodanie załącznika do obiektu (np. zdjęcia do punktu pomiarowego) zawsze jest problemem. Przeważnie zapisuje się nazwę pliku jako wartość jednego z atrybutów obiektu. A gdy zdjęć jest 10? DIVI posiada sprawny system dodawania i przeglądania załączników, dzięki czemu możliwe jest dodanie pliku do każdego obiektu. Jakie to ma zastosowanie? Wykonując inwentaryzację, np. obiektów hydrotechnicznych, po dodaniu punktu za pomocą aplikacji mobilnej, możliwe jest dodanie dowolnej liczby zdjęć bezpośrednio z telefonu. Zdjęcie zostaje przesłane do chmury i możliwe jest do obejrzenia w części webowej DIVI oraz w QGIS, np. w postaci galerii zdjęć dla warstwy. Działa to również w druga stronę. Pracownik terenowy może przeglądać pliki dołączone do obiektu przez operatora GIS z poziomu QGIS. Np. do obiektu wodomierza można dołączyć protokół z odbioru, dzięki czemu osoba dokonująca przeglądu/naprawy ma dostęp do dokumentacji na swoim tablecie.

3) historia zmian

Projekt czasem trwa miesiącami, pojawiają się nowe warianty, zmiany koncepcji, a podwykonawca aktualizuje podesłane dane. Z tego powodu w danych panuje chaos – nikt z absolutną pewnością nie wie, która wersja plików jest najbardziej aktualna, kto naniósł poprawki i czy współpracownik na pewno uwzględnił ustalone zmiany. Dzięki trzymaniu danych w DIVI, każda zmiana – dokonana w QGIS, w DIVI.io czy przez DIVI Mobile jest zapisywana. Pełna historia zmian może być dostępna przez cały czas trwania projektu. Każdy ma absolutną pewność co do danych, które wykorzystuje.

4) kontrola dostępu do danych

Nie zawsze chcemy wszystkim przekazywać dostęp do danych źródłowych. Motywacja może być różna: bo są to wrażliwe dane i zależy nam na ich bezpieczeństwie, bo ktoś dokona nieuprawnionej edycji, bo nie powinien widzieć wszystkiego. Każdy projekt jest inny, różne są potrzeby i ograniczenia. DIVI posiada zaawansowany panel uprawnień dzięki czemu możemy zdecydować kto do czego ma mieś dostęp. Przykład z życia: pracujemy na jednej warstwie DIVI: zarządowi dajmy dostęp tylko do podglądu (żeby nie zepsuł), natomiast podwykonawcy najlepiej dać dostęp tylko do tych danych, które faktycznie potrzebuje – reszty nie musi widzieć. Każdy wariant da się zaprojektować w DIVI.

5) możliwość tworzenia map on-line

Nie każdy jest profesjonalistą GIS. Bardzo często istnieje potrzeba stworzenia prostej, interaktywnej mapy do podglądu. W DIVI, na bazie zgromadzonych danych w kilka minut można stworzyć mapę, która dostępna będzie dla wszystkich osób posiadających link. Oczywiście dane pochodzą z DIVI i każda zmiana (wykonana w QGIS, DIVI.io lub przez DIVI Mobile zostanie natychmiast naniesiona). Przykład mapy z pkt. 1.

6) możliwość udostępniania własnych danych jako WMS

WMS jest coraz częściej wykorzystywaną usługą do wzbogacania wizualizacji mapowych. Dlaczego więc nie stworzyć własnych adresów dla naszych danych? Dzięki temu współpracownicy będą mogli podczytać dane do swoich geoportali lub do swojego oprogramowania desktop GIS. Nic prostszego. Każdą warstwę w repozytorium można opublikować jako WMS i wykorzystywać w różnym oprogramowaniu.

Jesteśmy przekonani, że QGIS i DIVI usprawni Twoją pracę, pozwoli uniknąć żmudnych przeliczeń, błędów i niedoskonałości. Zachęcamy do korzystania ze szkoleń z QGIS dofinansowanych przez PARP oraz do wypróbowania DIVI za darmo. W razie dodatkowych pytań – zapraszamy do kontaktu: info@gis-support.pl